Kalkuitslag of Kalkuitbloei?

Aan het oppervlakte van betonnen bestrating of stapelelementen is soms een witte uitslag zichtbaar. Dit wordt kalkuitslag of kalkuitbloei genoemd. En wordt door vochttransport in de poriën naar het oppervlak gebracht.Ondanks alle zorgvuldigheid bij de productie van beton en de uitvoering van betonwerk, is dit verschijnsel niet volledig uit te sluiten.

Kalkuitslag heeft geen negatieve invloed op de sterkte of de duurzaamheid van een constructie. Bovendien verdwijnt de uitslag op langere termijn vaak vanzelf.

kalkuitbloei_kalkuitslag

Waar komt de kalk vandaan?

Wanneer water en cement met elkaar in contact komen, reageren ze met elkaar (hydratatie). Er ontstaat cementsteen. Tijdens deze reactie wordt tevens een aanzienlijke hoeveelheid zogenaamde vrije kalk (calciumhydroxide) gevormd. Deze is voor een deel opgelost in het water dat zich in de poriën van het beton bevindt. Als de vrije kalk in het poriewater in aanraking komt met de buitenlucht, dan reageert het met kooldioxide (CO2) uit de lucht. Deze reactie heet carbonatatie en het product dat ontstaat calciumcarbonaat (Afbeelding A + B + C). Het is wit van kleur en moeilijk oplosbaar in water.

Of er zichtbare, witte kalkuitslag ontstaat, is afhankelijk van de plaats waar het calciumcarbonaat wordt gevormd. Als de carbonatatie plaatsvindt onder het betonoppervlak, in de (uitdrogende) poriën, is er niets merkbaar.

Als de vrije kalk het betonoppervlak kan bereiken, heeft carbonatatie plaats op het betonoppervlak en is er wel sprake van kalkuitslag.

Het proces van hydratatie en carbonatatie
(a) Cement wordt omgezet in calciumsilicaathydraten en vrije kalk 
(b) Aan de monding van de capillairen zet zich kalk af: beginnende carbonatie
(c) De capillairen groeien dicht: gevorderde carbonatatie